1 exemplum epistulae quam misit Hieremias ad abductos captivos in Babyloniam a rege Babyloniorum ut nuntiaret illis secundum quod praeceptum est illi a Deo propter peccata quae peccastis ante Deum abducemini in Babyloniam captivi a Nabuchodonosor rege Babylonum2 ingressi itaque in Babyloniam eritis illic annis plurimis et tempus longum usque ad generationes septem post hoc autem educam vos inde cum pace3 nunc autem videbitis in Babylonia deos aureos et argenteos et lapideos et ligneos in umeros portari ostentantes metum gentibus4 videte ergo ne et vos similes efficiamini factis alienis et metuatis et metus vos capiat in ipsis5 visa itaque turba de retro et ab ante adorantes dicite in cordibus vestris tibi oportet adorari Domine6 angelus autem meus vobiscum est ipse autem exquiram animas vestras7 nam lingua ipsorum polita a fabro ipsa etiam inaurata et inargentata falsa sunt et non possunt loqui8 et sicut virgini amanti ornamenti ita accepto auro fabricati sunt9 coronas certe habent aureas super capita sua dii illorum unde subtrahent sacerdotes ab eis aurum et argentum et erogant illud in semet ipsis10 dant autem et ex ipso prostitutis et meretrices ornant et iterum cum receperint illud a meretricibus ornant deos suos11 hii autem non liberantur ab erugine et tinea12 opertis autem illis veste purpurea extergent faciem ipsorum propter pulverem domus qui est plurimus inter eos13 sceptrum autem habet ut homo sicut iudex regionis qui in se peccantem non interficit14 habet etiam gladium in manu et securem se autem de bello et a latronibus non liberat unde vobis notum sit quia non sunt dii15 ne ergo timueritis eos sicut enim vas hominis confractum inutile efficitur tales sunt et dii illorum16 constitutis illis in domo oculi eorum pleni sunt pulvere a pedibus introeuntium17 et sicut alicui qui regem offendit circumseptae sunt ianuae aut sicut ad sepulchrum adductum mortuum ita tutant sacerdotes ostia clusuris et seris ne a latronibus expolientur18 lucernas accendunt illis et quidem multas ex quibus nullam videre possunt sunt autem sicut trabes in domo19 corda vero eorum dicunt elingere serpentes qui de terra sunt dum comedent eos et vestimentum ipsorum et non sentiunt20 nigrae fiunt facies eorum a fumo qui in domo fit21 supra corpus eorum et supra caput volant noctuae et hirundines et aves etiam similiter et cattae22 unde scietis quia non sunt dii ne ergo timueritis eos23 aurum etiam quod habent ad speciem est nisi aliquis exterserit eruginem non fulgebunt neque enim dum conflarentur sentiebant24 ex omni pretio empta sunt in quibus spiritus non est in ipsis25 sine pedibus in umeris portantur ostentantes ignobilitatem suam hominibus confundantur etiam qui colunt ea26 propterea si ceciderint in terram a semet ipsis non surgent neque si quis eum statuerit rectum per semet ipsum stabit sed sicut mortuis munera eorum illis adponentur27 hostias illorum sacerdotes ipsorum vendunt et abutuntur similiter et mulieres eorum decerpentes neque infirmo neque mendicanti aliquid inpertiunt28 de sacrificiis eorum fetae et menstruatae contingunt scientes itaque ex his quia non sunt dii ne timeatis eos29 unde enim vocantur dii quia mulieres adponunt diis argenteis et aureis et ligneis30 et in domibus eorum sacerdotes sedent habentes tunicas scissas et capita et barbas rasa quorum capita nuda sunt31 rugiunt autem clamantes contra deos suos sicut in cena mortui32 a vestimento eorum auferent sacerdotes et vestiunt uxores suas et filios suos33 neque si quid mali patiantur ab aliquo neque si quid bonum poterunt retribuere neque regem constituere possunt neque auferre34 similiter neque divitias dare possunt neque malum retribuere si quis illis votum voverit et non reddiderit nec hoc requirent35 hominem a morte non liberant neque infimum a potentiore eripient36 hominem caecum ad visum non restituent de necessitate hominem non liberabunt37 viduae non miserebuntur neque orfanis benefacient38 lapidibus de monte similes sunt dii illorum lignei et lapidei aurei et argentei qui autem colunt illa confundentur39 quomodo ergo aestimandum est aut dicendum illos esse deos40 adhuc enim ipsis Chaldeis non honorantibus ea qui cum audierint mutum non posse loqui offerent illum ad Bel postulantes ab eo loqui41 quasi possint sentire qui non habent motum et ipsi cum intellexerint relinquent ea sensum enim non habent ipsi dii illorum42 mulieres autem circumdatis funibus in viis sedent succendentes ossa olivarum43 cum autem aliqua ex ipsis adtracta ab aliquo transeunte dormierit proximae suae exprobrat quod ea non sit digna habita sicut ipsa neque funis eius disruptus sit44 omnia autem quae illis fiunt falsa sunt quomodo ergo aestimandum aut dicendum est esse illos deos45 a fabris autem et ab aurificibus facta sunt nihil aliud erint nisi id quod volunt esse sacerdotes46 aurifices ipsi etiam qui ea faciunt non sunt multi temporis numquid ergo possunt quae ab ipsis fabricata sunt esse dii47 reliquerunt autem falsa et obprobrium postea futuris48 nam cum supervenerit illis proelium et mala cogitant post se sacerdotes ubi se abscondant cum illis49 quomodo ergo sentiri debeant quoniam dii sunt qui nec de bello se liberant neque de malis se eripiunt50 nam cum sint lignea et inaurata et inargentata scietur postea quia falsa sunt gentibus universis et regibus quae manifestata sunt quia non sunt dii sed opera manuum hominum et nullum opus Dei in illis51 unde ergo notum est quia non sunt dii sed opera manuum hominum et nullum Dei opus in ipsis est52 regem regioni non suscitant neque pluviam hominibus dabunt53 iudicium quoque non discernent neque regionem liberabunt ab iniuria quia nihil possunt sicut corniculae inter medium caeli et terrae54 etenim cum inciderit ignis in domum deorum ligneorum aureorum et argenteorum sacerdotes quidem ipsorum fugient et liberabuntur ipsi vero sicut trabes in medio conburentur55 regi autem et bello non resistent quomodo ergo aestimandum est aut recipiendum quia dii sunt56 non a furibus neque a latronibus se liberabunt dii lignei et lapidei et inaurati et argentati quibus hii qui fortiores sunt57 aurum et argentum et vestimentum quod operti sunt auferent illis et abibunt nec sibi auxilium ferunt58 itaque melius est esse regem ostentantem virtutem suam aut vas in domo utile in quo gloriabitur qui possidet illud quam falsi dii vel ostium in domo quod custodit quae in ipsa sunt quam falsi dii59 sol quidem et luna sidera cum sint splendida et emissa ad utilitates obaudiunt60 similiter et fulgur cum apparuerit perspicuum est id ipsum autem et spiritus in omni regione spirat61 et nubes quibus cum imperatum fuerit a Deo perambulare universum orbem perficiunt quod imperatum est eis62 ignis etiam missus desuper ut consumat montes et silvas facit quod praeceptum est ei haec autem neque speciebus neque virtutibus uni eorum similia sunt63 unde neque aestimandum est neque dicendum esse illos deos quando non possint neque iudicium iudicare neque benefacere hominibus64 scientes itaque quia non sunt dii ne ergo timueritis eos65 neque enim regibus maledicent neque benedicent66 signa etiam in caelo gentibus non ostendunt neque ut sol lucebunt neque inluminabunt ut luna67 bestiae meliores sunt illis quae possunt fugere sub tectum ac prodesse sibi68 nullo itaque modo nobis est manifestum quia sunt dii propter quod ne timeatis eos69 nam sicut in cucumeraria formido nihil custodit ita sunt dii illorum lignei et argentei et inaurati70 eodem modo et in horto spina alba supra quam omnis avis sedet similiter et mortuo proiecto in tenebris similes sunt dii illorum lignei et inaurati et inargentati71 a purpura quoque et marmore quae supra illos tineant scietis itaque quia non sunt dii ipsi etiam postremo comeduntur et erit obprobrium in regione72 melior est homo iustus qui non habet simulacra nam erit longe ab obprobriis